Volgende Onderzoek

Manifest van de Scheggen

Het Manifest van de Amsterdamse Scheggen

Op vrijdag 13 december 2019 was het eindelijk zover: samen met mede-initiatiefnemer Arcam overhandigden we het eerste exemplaar van het Manifest van de Scheggen aan de Amsterdamse wethouder ruimtelijke ordening, Marieke van Doornick. Het manifest benadrukt het belang van de Amsterdamse scheggen voor de groeiende stad en vraagt aandacht voor hun bescherming en nieuwe functies in de toekomst.

Groene vingers tot diep in de stad

De scheggen zijn onderdeel van het Algemeen Uitbreidingsplan uit 1935 dat Cornelis van Eesteren voor Amsterdam ontwierp. Tussen uitbreidingswijken als Bos en Lommer, Osdorp en Buitenveldert plande van Eesteren omvangrijke parklandschappen die als groene vingers tot diep in de stad doordringen. Iedere Amsterdammer binnen tien minuten op de fiets in het groen, zo was de gedachte. Maar weinig steden in de wereld kennen zo’n groots en veelomvattend model voor stedelijke ontwikkeling (alleen Kopenhagen kent een vergelijkbaar concept). Dat maakt de Amsterdamse scheggen vrijwel uniek, en geeft ze een iconische status.

Kwetsbaar door bouwdrift

De scheggen zijn essentieel voor Amsterdam: ze geven de stad lucht. Zeker nu Amsterdam opnieuw voor een enorme bouwopgave staat, van 75.000 woningen in de komende tien jaar. Maar juist door hun aantrekkelijke ligging zijn de scheggen ook kwetsbaar voor deze bouwdrift.

Radicale visie nodig

Om de scheggen te beschermen en te behouden voor de toekomst startten we een beweging. Een groep die zich hard zou maken voor broodnodige investeringen en waarmee we werkten aan een radicale toekomstvisie voor de scheggen. Een visie die voorbij de huidige en geijkte functies van de scheggen kijkt, en die de scheggen laat meebewegen met de toekomst. Zo kunnen de scheggen door nieuwe functies en slimme verbanden een vitale rol gaan spelen bij de aanpak van de huidige klimaat- en energieopgaven. Denk bijvoorbeeld aan het combineren van natuurontwikkeling en recreatie met wateropslag of de productie van energie en voedsel.

Daarbij veroorzaakt het huidig gebruik van de scheggen op zichzelf al de nodige problemen. Zo is het droogleggen en de verbranding van veengronden een bron van CO2-uitstoot, en kost de verzakking van de wegen en funderingen als gevolg hiervan ons jaarlijks handenvol geld.

Acht prikkelende maquettes

Het Manifest van de Scheggen is een oproep en eerste concrete poging tot een nieuwe en frisse kijk op de scheggen. Het resultaat van een lange zoektocht die we met een dreamteam van experts, vakgenoten, belanghebbenden en geïnteresseerden maakten. Samen met drie fantastische ontwerpbureaus (Lama, Flux en Karres & Brands) werkten we aan een radicale, prikkelende visie voor elk van de acht scheggen. Studies bedoeld om de publieke en politieke agenda te beïnvloeden. Deze visies werden van december 2019 tot mei 2020 in de vorm van acht schitterende maquettes in Arcam tentoongesteld.

Meer weten over de scheggen? Kijk dan op www.deamsterdamsescheggen.nl  Hier vind je ook een download naar het complete manifest met daarin de acht ontwerpvisies.

Meer informatie over de tentoonstelling in Arcam vind je hier.

Foto: Simon Trel

Volgende Onderzoek