Cape Square Durrës [AL]

Aan de Adriatische kust in de tweede stad van Albanië, Durrës, lag een rommelig braakliggend terrein. Deze onbeminde plek direct gelegen aan drukbezochte stranden, promenade en het historische centrum, werd door inwoners nauwelijks gebruikt. De burgermeester van de stad zag de potentie van de plek en gaf opdracht om een ontwerp te maken voor een plein, boulevard met pier aan zee. Een waterfront en nieuw publiek domein met internationale allure voor de stad. Het project kwam tot stand in samenwerking met Cityförster Architecture + Urbanism.

boom-landscape-durres-cape-square05

De Albanese kust wordt gekenmerkt door een opeenvolging van kapen en baaien. Iedere kaap wordt gevormd door een berg- of heuvelformatie die vanuit het binnenland de Adriatische Zee inprikt. Tussen twee kapen ligt telkens een baai, waarbij het gebied landinwaarts bepalend is voor de identiteit, populariteit en het gebruik van de baai. De ligging van de site tussen de jachthaven en stadscentrum maakt deze baai in potentie tot een hoogstedelijke openbare ruimte. We stelden voor om ‘Urban Cape Square’ aan te leggen, als cultureel stedelijke variant op het locaal geologisch ‘kaap-baai’ fenomeen.

BOOMLandscape-Durres-Cape-Square

BOOM is er van overtuigd dat toeristen behalve een zonnige bestemming, op zoek gaan naar een authentieke plek met eigen smaak, geur en kleur. De paradox van toeristische bestemmingen is, dat deze wereldwijd steeds meer op elkaar gaan lijken, zo ook de site in Durrës. Iedere kustplaats van de Turkse Riviera tot de Amerikaanse Westkust lijkt te worden gekenmerkt door dezelfde palmbomen, turquoise zwembaden, wereldwijd opererende hotels en met hekken omsloten resorts. BOOM maakte een ontwerp, geïnspireerd locale landschappelijke kenmerken, locale ambachten, locale materialen en plantensoorten.
We plaatsten in de door kapen en baaien gekenmerkte kust een nieuwe ‘Urban Cape’ die al tijdens de aanleg door de ‘Durrësi’ gebruikt wordt als uitkijkpunt. Uiteindelijk zal Cape Square functioneren als stedelijk podium tussen twee baaien. Door de hoogte en de positionering van de kaap zal de bezoeker verleid worden om te site te ontdekken maar ook wat er zich achter de kaap bevindt.

boom-landscape-durres-cape-square04Om er voor te zorgen dat Durrës een unieke plek blijft tussen de elkaar beconcurrerende kustplaatsen stelde BOOM voor om zoveel mogelijk te werken met locale ambachten, materialen en beplanting. We bezochten daarom locale steengroeves, bestudeerden het Mediterrane ecosysteem en zochten in de Albanese straten naar gangbare verhardingspatronen.

Dit resulteerde erin dat de voet van de kaap wordt gevormd met grote brokken natuursteen die uit de groeves worden gedolven uit nabij gelegen heuvels. Boven op de voet vormt zich een geterrasseerde Urban Cape waar inwoners en bezoekers elkaar ontmoeten om de zon op te zien komen of onder te zien gaan in de zee.

durreswaterfront_boomlandscape_photoblertakambo-40_small

boom-landscape-durres-cape-square01

De bestrating van het plein achter de Cape Square heeft een specifieke tekening in de verharding die ontstaat door de toepassing van twee kleuren natuursteen uit de regio. Vanaf het plein zal de tekening gelezen worden als een fraai abstract beeld. Voor hen die Durrës opzoeken op google-maps of gaan parapanten op de Adriatische Zee zal de naam van de stad afleesbaar worden. De plantvakken, waarvan de randen meteen ook zitgelegenheid zijn, vormen een zachte groene rand tussen stad en zee. Ook hier zetten we in op een sterke locale identiteit: de vakken worden ingeplant met een selectie van Mediterraanse bloeiende heesters en vaste planten en de excentrieke parasolden voorziet het publiek van koelte en schaduw.

Enkele plantensoorten in de plantbedden zijn niet inheems. Deze hebben de functie als een dissonant in een muziekstuk. Ze benadrukken de hyper locale identiteit van deze nieuwe Albanese plek aan de Adriatische Zee

durreswaterfront_boomlandscape_photoblertakambo-38_small

Locatie: Durrës, Albanië
Opdrachtgever: Gemeente Durrës
In samenwerking met: Cityförster
Programma: plein, kaap en parkrand
Oppervlakte: ca 10.000 m2
Status: derde fase in aanbouw, oplevering eerste twee fasen juni 2015
Team: Jean François Gauthier, Sarah Krausslach, Jan Maas, Femke Peters, Martin Sobota, Mark Spaan, Yu Tian, Philomene van der Vliet, Nancy Zimmerman
Fotografie: eerste en laatste foto door: Blerta Kambo
Fotografie avondbeeld: Aldo Xherahu