Dorpswinkelstraat Nagele

Geïnspireerd op de stedenbouwkundige ontwerpprincipes van ‘De 8’ en ‘De Opbouw’ maakte BOOM Landscape een ontwerp voor de inrichting van de openbare ruimte voor het kerngebied van het dorp Nagele. Het dorp is gelegen op zeeklei van wat ooit de Zuiderzee was in de Noordoostpolder. Het landschap en dorp zijn uitgelegd volgens modernistische principes en ontworpen in de jaren vijftig door architecten zoals Jaap Bakema, Cornelis van Eesteren, Aldo van Eyck, Gerrit Rietveld en tuinarchitect Mien Ruys. Nagele is een van de weinige plekken waar de moderne architecten op grotere schaal hun ideeën konden verwezenlijken en is nog steeds een van de meest zuivere voorbeelden van zijn tijd. Bakema was verantwoordelijk voor het ontwerp van het kerngebied van Nagele en realiseerde dorpse variant van de Rotterdamse Lijnbaan. Nagele wordt gekenmerkt door een heldere systematische opzet: een krans van woonhoven liggen rondom het centrale grasveld van het dorp. Op het veld staan school, museum en kerk. Aan de westzijde van het veld ligt het kerngebied opgebouwd uit een dorpsplein en twee lopers voor voetgangers waar de winkels van het dorp te vinden zijn. De woonhoven worden omzoomd door een stevig bosplantsoen. Het polderdorp is verbonden met het landschap door een brede watergang die dwars door bosplantsoen, kerngebied en het centrale veld is getrokken. Van het kerngebied is de noordelijke loper getransformeerd naar een woonstraat waarna BOOM Landscape werd gevraagd voor het maken van een ontwerp voor de openbare ruimte van het dorpsplein en de zuidelijke loper.

BOOM Landscape ontleedde het DNA van de door De 8 toegepaste ruimtelijke structuren en ontwerp-principes en maakte een nieuwe compositie op basis van de wensen van deze tijd. Nieuwe boomstructuren, beplanting, hagen, bestrating en het meubilair zijn zorgvuldig ingepast volgens principes van De 8 waardoor de nieuwe inrichting van het kerngebied zich naadloos voegt in het inmiddels zeventig jaar oude dorp.

 

Een stevige rij kastanjebomen schakelt het kerngebied aan het polderlandschap. Meerstammige bloeiende bomen staan in wildverband in de hoven tussen de winkelwoningen die in dambordverband staan aan de loper. Ligusterhagen zomen de tuinen af. Het winkelstraatje van het dorp wordt verrijkt met een uitgesproken tekening in de verharding waarbij ontwerp-principes van De Acht afleesbaar zijn gemaakt. De banken, speciaal ontworpen voor het kerngebied van het dorp, zijn ivoorwitte balken van hoogwaardig beton die lijken te zweven boven de klinkerverharding als echo op de witte boeiboorden boven de bakstenen gevels die Jaap Bakema toepaste op de woonwinkels. De aanleg van de openbare ruimte van de zuidelijke loper ‘Zuiderwinkels’ is opgeleverd in 2017.

 

Klant: gemeente Noordoostpolder
Oppervlakte: 5300 m2
Programma: openbare ruimte: winkelstraat, parkeerplaats, hoven
Supervisor: Bas Horsting
Klankboord groep: Rijksdienst voor cultureel erfgoed
Fotografie: © Lard Buurman
Auteursrecht tekst en beeld: BOOM Landscape